Muziekkorps Lyts Begjin 90 jaar. (Oktober 2013)

Deze maand viert Lyts Begjin het feit dat 90 jaar geleden de oprichting plaats vond. Bij de stapel notulen- en plakboeken die we hebben doorgekeken zat een oud schriftje waarin een mooi verslag stond van de eerste officiële bijeenkomst en oprichting welke wij u niet willen onthouden. 

Notulen der oprichtingsvergadering gehouden op den 6 october 1923. 

Ofschoon er, toen we dien avond naar het vergaderzaaltje van Van der Veer stapten, nog geen muziekvereniging bestond, waren alle deelnemers (van leden kon op dat ogenblik nog niet gesproken worden) ervan overtuigd dat ze er zou komen. Reeds bij de eerste samenkomst was gebleken dat er onder het kleine troepje deelnemenden grote animo bestond, terwijl na de rondgang door het dorp met de lijsten een flinke som bijeengehaald was, zodat het zozeer gevreesde financiële bezwaar ook uit de weg geruimd was. Nadat de uitslag van genoemde rondgang dan ook volledig bekend werd, besloot de vergadering tot oprichting van de muziekvereniging met de volgende werkende leden: Lolke Nauta, Jouke Vlietstra, Anne Wiebes van der Ploeg, Johannes Siderius en Auke Hoefstra, terwijl de ziel der beweging, Ulbe Stienstra, de leider werd. De voorzitter van de vergadering, Ane Oetskes Anema, hoewel gaarne medewerkende om de vereniging tot stand te brengen, was er niet toe te bewegen werkend lid te worden vanwege zijn toch reeds zeer bezette vrije tijd. Een woord van dank voor zijn hulp was wel op zijn plaats. Reeds van tevoren waren inlichtingen ingewonnen over de prijzen van instrumenten zodat op deze vergadering een besluit kon worden genomen omtrent de te bestellen instrumenten. Daar geheel nieuwe instrumenten te duur zou worden werd besloten tweedehandsche te kopen bij de bekende fabriek van Kessler in Tilburg. Daarna werden de instrumenten verdeeld over de verschillende werkende leden, wat naar ieders genoegen plaatsvond. Enkele financiële punten vormden een belangrijk punt van bespreking. Er werd aangenomen dat ieder werkend lid bij zijn intreden fl 2.50 in de kas zou storten, welk bedrag hij bij zijn lid af worden weer terug zou krijgen indien daarvoor voldoende reden bestond. De contributie werd voorts bepaald op fl 0.25 per persoon, iedere week te betalen. Het bedrag, hoewel zeer hoog, werd noodzakelijk geacht, daar de kas voor grote uitgaven komt te staan, vooral in het begin. Besloten werd tweemaal per week te repeteren. Ofschoon dit nogal vaak is, werd het vooral gedaan met het oog op de kaatspartijen in de volgende zomer, waarbij natuurlijk, als het maar enigszins mogelijk was, het nieuwe korps zich moest laten horen. Teneinde een goede lokaliteit te krijgen voor de repetities werd aangenomen om een verzoek tot het gemeentebestuur te richten om een schoollokaal hiervoor beschikbaar te stellen.

Nu moest de nieuwgeborene nog een naam hebben. Veel schitterende namen, zoals “Crecendo, Excelsior” enz. passeerden de revue. Eindelijk werd echter de bescheiden naam “Lyts Begjin” met algemene stemmen aangenomen.

Vastgesteld werd dat er een bestuur zou zijn bestaande uit drie leden, t.w. voorzitter, secretaris en penningmeester. Na de stemming bleek dat hiervoor waren gekozen J. Vlietstra, Joh. Siderius en A. Hoefstra, die onderling de functies verdeelden als volgt: voorzitter, penningmeester en secretaris. Een en ander zou natuurlijk nader uitgewerkt moeten worden bij reglement. Over een noodzakelijk in het reglement op te nemen bepaling werd nog even gepraat. Wanneer n.l., zo werd er gezegd, de vereniging eens werd opgeheven, dan moest er in dat reglement een bepaling voor komen die verhindert dat de instrumenten zomaar verkocht worden, wat dus het eventueel oprichten van een nieuwe vereniging zeer zou bemoeilijken. Overeenkomen werd nu dat in dat geval de instrumenten zouden moeten worden opgeborgen door de voorzitter der vereniging voor volksvermaken, die dan zal moeten trachten met behulp van de andere bestuursleden der vereniging een nieuw muziekkorps op te richten. Gelukt hem dat niet binnen zekere tijd, dan zal de ledenvergadering van de ver. voor volksvermaken moeten bepalen wat er met die instrumenten moet gebeuren. Zodoende houdt het dorp, waardoor de instrumenten ook in zekere zin zijn geschonken, in dat geval enige zeggenschap over de bezittingen van de vereniging. De ver. voor volksvermaken werd hiervoor genomen omdat deze de grootste in Ried is, waarbij bijna alle dorpsgenoten zijn aangesloten. Na nog een beetje gepraat te hebben sloot de voorzitter deze opgewekte vergadering met een opwekkend woord, waarin hij de nieuwe vereniging de beste wensen meegaf.

Een van de eerste foto’s van het korps Lyts Begjin gemaakt begin jaren 30. 

Staand: Klaas Sytsma, Harm Visser, Anne Rodenhuis, Lolke Nauta, Anne Tilstra en Ane Nauta. 

Zittend: Keimpe v/d Veer, Geertje Dethmers, Chris Sytsma, dirigent P. de Ruiter, Jouke Vlietstra, Ulbe Stienstra, Hein van Zandbergen en met de trom Renze Vlaskamp. 

Op de voorgrond zit Sietse v/d Ploeg, later een van de leden van de Ridoband.

In ditzelfde schriftje staat ook het eerste jaarverslag van 1923/1924, eveneens opgetekend door A. Hoefstra. Hij was een zoon van Geert Hoefstra die een manufacturenzaak had op de hoek Hoofdstraat/Pastorielaan. Uit dit verslag blijkt dat Ulbe Stienstra de drijvende kracht achter de start van het korps was. Citaat: In de nazomer van 1923 begon de zaak toch enigszins vastere vormen aan te nemen. En dat was vooral te danken aan twee van onze dorpsgenoten, n.l. de heren Ulbe Stienstra en Ane O. Anema. Eerstgenoemde, nog maar enkele jaren Riedster, bleek n.l. een goed geschoolde hoornblazer te zijn, die reeds jarenlang in verschillende korpsen had meegewerkt, meerdere beginnelingen had opgeleid en ook theoretisch goed onderlegd was. Hij meende sterk genoeg te staan om de leiding van een klein korps op zich te nemen. Een goede steun vond hij in Ane Anema, die direct het grote belang van een muziekkorps voor ons dorp inzag en ten volle bereid was zijn medewerking te verlenen om te komen tot de oprichting, vooral nu het grote bezwaar van een leider was opgeheven.

Wat de contributie betreft werd in het jaarverslag het volgende geschreven: Omdat onze financiën steeds in goede staat waren werd besloten om de contributie te verlagen van 25 tot 15 cent per week. Dit is een goed maatregel geweest, daar 25 cent op den duur te zwaar zou drukken en afschrikkend werkt op nieuwe leden. Ook werd de leider vrijgesteld van de contributie, wat niet meer dan billijk is. Betreffende financiën wil ik hier nog het volgende noemen. Bij de oprichting werd ons door het bestuur van de vroegere vereniging “Dorpsbelang” een flinke som ter beschikking gesteld uit de nog steeds bestaande kas der vereniging. Voor deze gift, waarmee het bestuur toonde te begrijpen dat hier van een dorpsbelang sprake was, is onze dank hier nog wel op zijn plaats. En nu kom ik tot slot aan de resultaten van onze repetities en onze inspanning. Ofschoon het plan was dat we voor het eerst in de zomermaanden bij de kaatspartijen ons zouden laten horen, bleek het zo goed te gaan dat we het reeds in het voorjaar waagden. Toen n.l. de 25-jarige enz. bruiloften in de krant kwamen, was ons plan spoedig gemaakt. We zouden de dorpsgenoten die een dergelijk heuglijk feit beleefden eens een serenade brengen. Hiermede konden we dan meteen eens onze dank betuigen voor de ingezamelde gelden. Het plan was goed: een paar stukjes spelen, onze voorzitter de lui even feliciteren en dan afgemarcheerd. Maar, zoals het meer gaat met goede voornemens, dit plan mislukte ook wel eens en het afmarcheren werd enigszins later dan we ons voorgesteld hadden. Verder lieten we ons nog verscheidene keren horen, b.v. bij schoolreisjes als de kinderen thuiskwamen, zondagsmiddags een paar keer op Zevenhuizen en dan natuurlijk bij de grote feestdagen, de ledenpartijen en de kermis. En altijd vonden we een dankbaar gehoor en was de voldoening over onze prestaties, waarbij natuurlijk het korte bestaan van de vereniging in aanmerking moest worden genomen algemeen. Een aparte vermelding verdienen nog de bootreisjes met Sjoerd Visser alhier, naar Franeker, St. Jacob en Sneek. Het eerste bood hij zelf aan, aan ieder die maar mee wilde, wel een blijk van grote belangstelling in onze vorderingen. Het was jammer dat het weer bij deze gelegenheden niet beter meewerkte. Nog even moet ik vermelden dat we in de nazomer begonnen met onze eerste ouverture. Tot nu toe waren het meest marschen en eens een walsje geweest. Maar nu komen er langzamerhand ook zwaardere stukken aan de beurt. Als ik dan tot slot alles eens overzie wat we zo dit jaar hebben verricht, meen ik te mogen zeggen dat we over het geleverde ten zeerste voldaan kunnen zijn. Hoe het korps het de jaren daarna is vergaan is niet bekend, want van 1924 tot 1936 zijn er geen notulen. Wel kon het volgende uit krantenartikelen met het 50-jarig jubileum worden opgemaakt:

Ulbe Stienstra was het die het optreden in 1923 van een korps uit St. Jacob tijdens het kaatsen “yn’e wei wie” en daarom met enkele andere heren besloot tot oprichten van Lyts Begjin. Dit begon ook als zodanig klein met zeven oude instrumenten, die werden gekocht van een gedeelte van de opbrengst van een lijstcollecte (totaal ʄ300.--) en welke hoorns naderhand stuk voor stuk het weggooien slechts waard waren! De dirigentstok werd aanvankelijk gehanteerd door Ulbe Stienstra. Toen na een aantal jaren voorgesteld werd aan concoursen deel te gaan nemen werd de heer P. de Ruiter van Leeuwarden als dirigent benoemd. Elke week kwam hij trouw op zijn motor naar Ried om de wekelijkse repetities te leiden. Het weer kon zo slecht niet zijn of De Ruiter kwam erdoor, ook in de jaren van bezetting toen hij genoodzaakt was te fietsen, en dan op massieve banden, heeft hij nooit een repetitie verzuimd. Hier kwam een abrupt einde aan toen de Ruiter in december 1950 op 56-jarige leeftijd aan een hartinfarct overleed. Hij had 22 jaar het korps geleid. Voorin in het eerste notulenboek, dat begint met het jaar 1936, staat door secretaris Doede Gardenier geschreven: ” Voorgaande jaren zijn geen jaarverslagen geboekt. De toenmalige secretarissen hebben hiervan geen werk gemaakt.”

60-jarig jubileum Lyts Begin. 

Geheel achter: Wim Amels, Johan Leushuis. 

2 e rij: Jellie Visser, Roelie Krikke, Betsie Sloots-Nauta, Wimmy Bouma, Griet Scheen, Magriet Bouma, Corrie Krikke, Pieter Draaisma, Lies Gerlofsma, Piet Visser, Anne Krikke, Haaije Meijer, Jelle Faber. 

Voor: Tiete Stienstra-Dokter, Aebe Stienstra, Jan Draaisma, Renske Dijkstra-Faber, Hotze Wielenga, Richtje Miedema, Jan Faber. Maartje Miedema, Magriet Meijer.