Comité Oud Ried

Eind 1998 zijn een groepje enthousiaste mensen begonnen met het uitzoeken van de geschiedenis van het dorp Ried. Het doel van ons Comité is het archiveren en in kaart brengen van alles wat met Ried te maken heeft. Tevens houden wij regelmatig tentoonstellingen, lezingen en dia- en filmvoorstellingen in ons dorpshuis. Wij zijn dus altijd op zoek naar personen die ons verder kunnen helpen met o.a. foto’s krantenknipsels, anekdotes, landkaarten, prentbriefkaarten (ansichtkaarten) en alle andere voorwerpen die betrekking hebben op het dorp RIED. Ook informatie over de zuivelfabriek, het tichelwerk, de gasfabriek, school, kerk, de kleine middenstanders en het agrarische leven uit ons dorp zijn van harte welkom. U begrijpt, wij zijn op zoek naar alle mogelijke informatie over Ried. U kunt ons bereiken via de website www.oudried.nl of onder de volgende telefoonnummers:

Januari 2012

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De bewoners van pand Hoofdstraat 13

Nu het doek definitief gevallen is voor een eigen bakkerswinkelin ons dorp is het wel leuk een overzicht te geven van de bewoners –bijna allen bakkers– van pand Hoofdstraat 13. Naast een bakkerij was er in dit pand meer dan een eeuw een herberg met gelagkamer gevestigd. We gaan ruim 200 jaar terug in de tijd, voor 1810 is er geen officiële bewijs dat hier een bakker was gevestigd maar er was in dit pand wel een herberg met gelagkamer. Op 28 december 1809 overlijdt Rienk Gosses, oud 32 jaar. Hij was niet getrouwd en stond in juli 1807 als kastelein ingeschreven op het pand aan de Hoofdstraat. Of hij ook bakker was is nergens terug te vinden. Zeker is dat hij in 1810 werd opgevolgd door Pieter Klazes de Groot, deze was bakker en herbergier. Hij kwam met zijn 2 e vrouw Adriaantje Gosses de Boer en 4 kinderen in 1810 uit Sint Jacobiparochie naar Ried. Was zij misschien Rienk Gosses zuster?? In Ried werden nog 3 kinderen geboren, die allen op zeer jonge leeftijd overleden. In 1825 komt Reinder Mug bij hem werken als bakkersknecht en in 1827 trouwt hij met de oudste dochter van zijn baas, Grietje. Reinder en Grietje Mug nemen al snel de bakkerij van Pieter de Groot over. Ze kregen 4 kinderen, waarvan de eerste twee op jonge leeftijd stierven. In 1832 werd zoon Anne geboren, hij opende in 1863 een bakkerswinkel in Garijp. In 1937 werd zoon Klaas geboren. Reinder Mug stierf in 1842 op de jonge leeftijd van 42 jaar. Zijn vrouw heeft de winkel en de herberg gerund tot haar zoon Klaas deze in 1862 van haar overnam toen hij met Trijntje Dirks Kuperus trouwde. Samen kregen ze 10 kinderen, waarvan er 4 jong zijn overleden. Met 6 dochters in huis dacht Klaas waarschijnlijk dat hij zich maar goed in het verenigingsleven moest storten. In 1868 stond hij aan de wieg van Rederijkerskamer Willem van Haren. Maar bovenal is hij bekend geworden als één van de initiatiefnemers om een kaatsvereniging op te richten. In de 19 de eeuw was er de gewoonte dat kasteleins harddraverijen en kaatswedstrijden uitschreven, niet in de laatste plaats om hun omzet te vergroten. Dit vond vaak plaats op de tweede zondag in juli. Klaas Mig zette deze traditie voort en hier zal zijn liefde voor het kaatsen zijn ontstaan. Toen in 1898 de kaatsvereniging een feit was is hij 7 jaar lang voorzitter geweest. Later heeft men de naam “Klaas Mug” verbonden aan de kaatsvereniging. In 1873 verhuisde de familie Mug naar het pand Kerkepad 2 waar de bakkerij werd voortgezet. De herberg werd verkocht aan Pieter Veenstra. Veenstra zat in dit pand tot 1899 en dreef alleen de herberg annex gelagkamer. In 1899 wordt Klaas Hiemstra de nieuwe eigenaar. Deze vraagt een vergunning aan om het pand weer in te mogen richten als broodbakkerij. In 1905 koopt hij een bakkerij in Franeker en vertrekt uit Ried. Jolle Meina is de nieuwe eigenaar van het pand. Hij was net getrouwd met Grietje Slump. Lang heeft Jolle Meina hier niet gewoond want in 1909 staat het pand op naam van Grietje Slump , omdat haar man met de noorderzon was vertrokken. Na de scheiding, die in 1910 werd uitgesproken, trouwde zij met Tiemen Westerbaan en samen zetten zij het bedrijf voort tot het in 1913 werd verkocht aan Jan Jacobs van der Veer. Jan van der Veer was een ondernemend man, naast de herberg en bakkerij had hij ook een taxibedrijf. Tot 1925 runde hij de zaak aan de Hoofdstraat 13. Toen verhuisde hij naar de Peinserweg 1, waar hij een nieuwe herberg/café had laten bouwen. Sinds 1921 woonde Ulbe Stienstra in Ried en was kaasmaker bij de fabriek. Toen in 1925 de mogelijkheid zich voordeed om de bakkerij over te nemen werd hij bakker. In 1949 ging bakker Ulbe een samenwerkingsverband aan met de andere bakker in het dorp, Frits Dokter, die een bakkerij aan het Kerkepad had. Na het huwelijk in 1955 van hun kinderen Aebe en Tiete,kwam het tot een volledige fusie en werd het vuur in de oven aan het Kerkpad gedoofd. Tiete stond voornamelijk in de winkel. Het was toen nog een echte bakkerij met banket en brood. Daarnaast werd er langs de deuren uitgevent. Aebe ging met zijn bakfiets, met daarop de tekst ‘Dokter-Stienstra brood koek banket’ bij de streek langs.

Toen er steeds meer kleine winkeltjes uit het dorp verdwenen hebben Aebe en Tiete Stienstra veel van het assortiment van die winkels in hun bestand opgenomen. Tijd dus om uit te breiden. Hiervoor werd in 1963 de kamer rechtsvoor bij de winkel getrokken. Al in 1967 vond de volgende verandering plaats en werd de kruidenierswinkel annex bakkerij een Enkabé winkel. Tijdens deze verbouwing werd al naar de toekomst gekeken want er werd een schot aangebracht tussen het woongedeelte en de winkel, die makkelijk te verwijderen zou zijn. In 1972 was het zover, de woning werd bij de winkel getrokken en de familie Stienstra verhuisde naar de Dr. Vitus Ringersstraat. Na 31 jaar werd in februari 1980 de winkel overgenomen door de familie Buursma. De eigen bakkerij verdween en Buursma betrok het brood van bakker Tjoelker uit Menaldum. Het werd nu een 4=6 winkel. Lang zijn zij hier niet gebleven, in juni 1984 werd de zaak overgenomen door Henk en Jannie Travaille. Zij zetten het voort als een kleinere buurtwinkel, zodat zij er bij konden wonen. Tot mei 1993 dreven zij de zaak, doch door de sterke concurrentie van de grote supermarkten moesten zij helaas sluiten. Saapke en Leendert van Wieren hebben hierna de winkel overgenomen en toen werd het weer alleen een bakkerswinkel. Saapke haalde haar brood bij bakkerij Wijnsma uit Berlikum.

Helaas heeft Saapke met ingang van 1 januari van dit jaar de deuren van de winkel moeten sluiten. Doordat haar klantenkring steeds kleiner werd kon zij de zaak niet meer openhouden. Bakkerij Wijnsma probeert nu door 3 ochtenden in de week de bakkerswinkel op te houden de dorpelingen van dienst te zijn.

 

Comité Oud Ried