Stichting Oud Ried.
Stichting Oud Ried.

Eind 1998 zijn een groepje enthousiaste mensen begonnen met het uitzoeken van de geschiedenis van het dorp Ried. Het doel van onze stichting is het archiveren en in kaart brengen van alles wat met Ried te maken heeft. Tevens houden wij regelmatig tentoonstellingen, lezingen en dia- en filmvoorstellingen in ons dorpshuis. Wij zijn dus altijd op zoek naar personen die ons verder kunnen helpen met o.a. foto’s krantenknipsels, anekdotes, landkaarten, prentbriefkaarten (ansichtkaarten) en alle andere voorwerpen die betrekking hebben op het dorp RIED. Ook informatie over de zuivelfabriek, het tichelwerk, de gasfabriek, school, kerk, de kleine middenstanders en het agrarische leven uit ons dorp zijn van harte welkom. U begrijpt, wij zijn op zoek naar alle mogelijke informatie over Ried. U kunt ons bereiken via de mail: oudried@live.nl

Postadres: Sjoukje Hibma
                  De Rombade 9
                  8811 HT Ried
                  tel:0517-269494


April 2017


Het ontstaan van de draadomroep voorheen radiodistributie
Draadomroep was een faciliteit voor het doorgeven van radioprogramma's via een kabel (draad). Dit had als voordeel dat men niet zelf over een radiotoestel hoefde te beschikken en bovendien een veel betere ontvangst had met een betere geluidskwaliteit. De draadomroep is een voorloper van de latere kabeltelevisie en de digitale netwerken voor kabelinternet.
De eerste aanzet tot de draadomroep in Nederland kwam in 1921 door de radioamateur Janus Bauling uit Koog aan de Zaan, die tegen een bijdrage extra luidsprekers bij zijn buren installeerde waarmee deze zonder zelf een radio te hebben toch konden luisteren. In 1924 kwam de eerste echte uitzending van de draadomroep van Bauling via vijf aansluitingen. In de jaren daarop zou de draadomroep op meerdere plaatsen in Nederland vele abonnees krijgen.
De abonnees van de draadomroep kregen een bakelieten schakelaar aan de muur. Hierop bevonden zich een tweestandenschakelaar om Hilversum 1 of Hilversum 2 te kiezen en een regelaar voor de geluidssterkte. Op het kastje werd een luidspreker aangesloten. Netvoeding was niet nodig. De uitzendingen werden vanuit het huis van de centralist doorgegeven. In Ried was dat timmerman Andries Tilstra, die zijn timmerzaak toen nog aan de Achterweg nr. 2 had. Naast zijn timmerwerk hield Tilstra zich bezig met het elektriciteitsnet. Hij legde ook de kabels voor de radio-ontvangst naar de woningen van de abonnees. Na de verhuizing van Tilstra naar de Dongjumerweg werd de nieuwe bewoner Jacob Jongedijk houder van de radiocentrale. Daarnaast had Jongedijk een platenspeler en zorgde bij gelegenheden voor een stukje muziek.
Luidspreker en keuzeschakelaar van de draadomroep zoals opgesteld in het Openluchtmuseum in Arnhem.
Jongedijk met een 78-toeren plaat in zijn hand.
Mede door de beperkte zenderkeuze en het "kneuterige" uiterlijk van een simpele luidspreker aan een draad met draaiknop, werd draadomroep niet altijd beschouwd als een volwaardige vorm van radio-ontvangst. Ondanks de vaak betere ontvangst van zenders via de draadomroep werd gaandeweg door velen een volwaardige radio met vrije zenderkeuze toch hoger aangeslagen. Maar tijdens de Tweede Wereldoorlog verbood de Duitse bezetter het bezit van radio's, zodat het moeilijker werd radiozenders van de geallieerden te ontvangen, in het bijzonder Radio Oranje en de BBC. Ontvangst van door de bezettingsautoriteiten goedgekeurde programma's via de radiodistributie was daarna de enige legale luistermogelijkheid. De Duitsers bepaalden in 1943 ook dat alle radiodistributienetten, waaronder particuliere, in Nederland werden ondergebracht bij het staatsbedrijf der PTT. In de jaren na de Tweede Wereldoorlog werd dit monopolie in stand gehouden.
Het laatste radiodistributienet werd op 31 januari 1975 opgeheven. Overigens was al in 1964 besloten om het systeem niet langer uit te breiden, vooral vanwege het beperkte aantal mogelijke programma's. Draadomroep is in andere gedaante blijven bestaan in de vorm van centrale antenne-inrichtingen (cai) en kabelnetten.
De Nederlandse Eerste en Tweede Kamer hebben nog steeds een interne draadomroep, die in de diverse werkkamers in het gebouw gehoord kan worden. De draadomroep van de Tweede Kamer wordt doorgegeven op de meeste Nederlandse kabelnetten.
Ook sommige kerkgenootschappen houden er nog steeds een draadomroep op na ten behoeve van kerkradio voor mindervaliden en zieken. Verder zijn er diverse lokale omroepen in den lande, waaronder amateur-concertzenders, die als draadomroep beschikbaar gesteld werden en voortleven als kabelradiokanaal.

Stichting Oud Ried